Ο βίος της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Ειρήνης, η οποία εορτάζει στις 05 Μαΐου, είναι ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα Αγιολογικών κειμένων που είναι προβληματικά.
Οι συγγραφείς των συναξαρίων τον 9ο και 10ο αιώνα εκφράζουν τον προβληματισμό τους και αναφέρουν ότι στον βίο υπάρχουν πολλά παράδοξα. Παράδοξα όχι μόνο με την έννοια των παράδοξων θαυμάτων αλλά κυρίως των αντιφάσεων.Η Αγία φέρεται να γεννήθηκε στην πόλη Μαγεδών της Περσίας. Δεν έχει βρεθεί όμως κάποια πόλη στην Περσία με αυτό το όνομα. Αντίθετα υπάρχει η Μαγεδδώ στην Παλαιστίνη. Τον καιρό που έζησε η αγία Ειρήνη, στην περιοχή της Μαγεδδώ υπήρχε μικρή πόλη η οποία αποτελούσε και τον μόνιμο σταθμό της 6ης Ρωμαϊκής Λεγεώνας. Μάλιστα γνωρίζουμε πως στην πόλη υπήρχε χριστιανική κοινότητα και βρέθηκε και ναός που χρονολογείται τον 3ο αιώνα με υπέροχα ψηφιδωτά δάπεδα. Η Ειρήνη λοιπόν γεννήθηκε σε κάποια Περσική πόλη τα ίχνη της οποίας χάθηκαν ή γεννήθηκε στην Μαγεδδώ της Παλαιστίνης;Μία άλλη αντίφαση είναι ο χρόνος κατά τον οποίο έζησε η αγία. Μερικά συναξάρια αναφέρουν ότι βαπτίσθηκε από τον Απόστολο Τιμόθεο άρα έζησε μεταξύ 1ου και 2ου αιώνα. Άλλα ότι βαπτίσθηκε από κάποιον Πρεσβύτερο Τιμόθεο και έζησε κατά τους χρόνους του Μεγάλου Κωνσταντίνου, δηλαδή μεταξύ 3ου και 4ου αιώνα. Το πιθανό είναι ότι έζησε την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου.Άλλο παράδοξο είναι πως ενώ φέρεται να κατάγεται από την Περσία η ίδια είχε ελληνικό όνομα, Πηνελόπη, και οι γονείς της Ρωμαϊκά ονόματα, Λικίνιος και Λικινία. Ο πατέρας της φέρεται να ήταν βασιλίσκος στο αξίωμα, δηλαδή κατείχε ανώτατο δημόσιο αξίωμα. Πιθανόν ήταν διοικητής της πόλεως. Ένας Ρωμαίος διοικητής σε Περσική πόλη; Υπάρχει η θεωρία ότι το όνομα Λικίνιος είναι ουσιαστικά όνομα Ρωμαϊκής οικογενείας. Σας θυμίζω τον Λικίνιο που ήταν Καίσαρας και εχθρός του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Η οικογένεια των Λικινίων είχε πολλά μέλη και διασκορπισμένα σε διάφορα γεωγραφικά μέρη. Μάλιστα οι γυναίκες σύζυγοι των Λικινίων ονομάζονταν τιμητικά Λικινίες. Να υποθέσουμε ότι ο πατέρας της Ειρήνης ανήκε στην μεγάλη Ρωμαϊκή οικογένεια των Λικινίων και γι᾽ αυτό κατείχε και υψηλό αξίωμα σε πόλη;Ένα από τα παράδοξα στην αφήγηση των θαυμάτων είναι και η ιστορία σύμφωνα με την οποία ο Πέρσης βασιλέας εκστρατεύει με στρατό 40 χιλιάδων ανδρών εναντίον της Αγίας. Σαράντα χιλιάδες άνδρες για να συλλάβουν και να φονεύσουν μία μόνη και άοπλη γυναίκα; Είναι προφανές ότι σε κάποιες εκδοχές του βίου έχουν καταγραφεί και θρύλοι που δεν έχουν σχέση με τα ιστορικά γεγονότα.Μία άλλη αντίφαση είναι τα όσα αφορούν τον τρόπο θανάτου της Αγίας. Μερικά συναξάρια αναφέρουν ότι αποκεφαλίσθηκε. Άλλα αναφέρουν ότι μόνη της ζήτησε να την κλείσουν σε έναν τάφο και μετά από δύο ημέρες το σώμα της δεν βρέθηκε. Υπάρχουν και αυτά που συνδυάζουν και τις δύο ιστορίες. Η Αγία αποκεφαλίσθηκε αλλά μετά από λίγο καιρό εμφανίσθηκε ζωντανή και υγιής στους διώκτες της. Πάντως η κάρα της Αγίας βρίσκεται στην Πάτρα και λείψανά της σε αρκετά άλλα μέρη.Τέλος, η Αγία συγχέεται μερικές φορές κυρίως από την δυτική παράδοση με την Αγία Ειρήνη της Θεσσαλονίκης. Εδώ τα πράγματα είναι πιό απλά. Διότι εκτός από την Αγία Ειρήνη που εορτάζει την 5η Μαΐου υπάρχουν και άλλες αγίες μάρτυρες με το όνομα Ειρήνη, όπως εκείνη που μαρτύρησε στην Θεσσαλονίκη μαζί με τις αδελφές της Αγάπη και Χιονία (16 Απριλίου), εκείνη που μαρτύρησε στην Κόρινθο επί Δεκίου μαζί με τον άγιο Λεωνίδη της Επιδαύρου και άλλες γυναίκες μάρτυρες (16 Απριλίου επίσης), εκείνη που μαρτύρησε στην Αίγυπτο μέσω πείνας και δίψας με ομάδα άλλων μαρτύρων (5 Ιουνίου).
Ποιά ήταν
Η Αγία Ειρήνη γεννήθηκε στην πόλη Μαγεδών (που πιθανώς βρισκόταν στην Παλαιστίνη) περίπου το 315 μ.Χ. Ο πραγματικός της λαϊκός όνομα ήταν Πηνελόπη. Ο πατέρας της, Λικίνιος, ήταν Ρωμαίος αξιωματούχος (ίσως κυβερνήτης της πόλης) και η μητέρα της Λικινία.
Από μικρή, ο πατέρας της την έκλεισε σε έναν ψηλό πύργο με δεκατρείς υπηρέτριες, για να την προστατεύσει. Εκεί τη φρόντιζε ένας γέροντας, ο Απελλιανός.
Το όραμα και η στροφή στο Χριστό
Μια μέρα η Πηνελόπη είδε ένα παράξενο όνειρο: μια περιστερά με κλαδί ελιάς, ένας αετός με στεφάνι και ένας κόρακας με φίδι. Ο γέροντας εξήγησε ότι αυτό σημαίνει πως θα γνωρίσει τον αληθινό Θεό, θα νικήσει, αλλά θα περάσει και δοκιμασίες.
Σύμφωνα με την παράδοση, ένας Άγγελος του Κυρίου της έδωσε το όνομα Ειρήνη και της μίλησε για τον Χριστό. Άλλη εκδοχή λέει ότι την βάπτισε κρυφά ένας ιερέας, ο Τιμόθεος.
Το πρώτο θαύμα
Όταν η Ειρήνη έγινε χριστιανή, κατέστρεψε τα είδωλα του πατέρα της. Εκείνος θύμωσε και διέταξε να τη δέσουν και να την ποδοπατήσουν άλογα. Όμως ένα άλογο ξεσπάθωσε εναντίον του πατέρα της, τον τραυμάτισε θανάσιμα και τον σκότωσε.
Η Ειρήνη προσευχήθηκε και ανέστησε τον πατέρα της, ο οποίος μαζί με τη μητέρα της και τρεις χιλιάδες άλλους πίστεψαν στο Χριστό και βαπτίστηκαν.
Οι διωγμοί
Από τον Σεδεκία
Νέος βασιλιάς, ο Σεδεκίας, την ανάγκασε να θυσιάσει στα είδωλα. Επειδή αρνήθηκε:
- Την έριξαν σε λάκκο με φίδια — έμεινε 14 μέρες αβλαβής
- Της πριόνισαν τα πόδια — γιατρεύτηκε
- Την έδεσαν σε τροχό — το νερό σταμάτησε και έμεινε αβλαβής
Από αυτά τα θαύματα 8.000 άνθρωποι πίστεψαν.
Από τον Σαπώρ
Όταν ο γιος του Σεδεκία, ο Σαπώρ, πήγε με στρατό εναντίον της, η Ειρήνη προσευχήθηκε και όλοι τυφλώθηκαν. Όταν προσευχήθηκε πάλι, ξαναείδαν. Οι στρατιώτες όμως την κακοποίησαν και την έδιωξαν φορτωμένη με άμμο. Τότε η γη άνοιξε και κατάπιε 10.000 από αυτούς, ενώ άλλοι 30.000 πίστεψαν.
Το μαρτύριο στην Καλλίνικο
Η Ειρήνη πήγε στην πόλη Καλλίνικο, όπου ο βασιλιάς Νουμεριανός την έκλεισε διαδοχικά μέσα σε τρία πυρακτωμένα χάλκινα βόδια (μεγάλα αγάλματα). Το τρίτο βόδι, ενώ ήταν άψυχο αντικείμενο, άρχισε να κινείται, μετά σχίστηκε και η Ειρήνη βγήκε εντελώς αβλαβής. Αμέτρητοι πίστεψαν.
Ο αποκεφαλισμός και η ανάσταση
Ο Πέρσης βασιλιάς Σαπώρ Β' διέταξε την αποκεφάλισή της. Η Ειρήνη αποκεφαλίστηκε και θάφτηκε. Όμως, με θαυματουργό τρόπο, ανέστη και παρουσιάστηκε ζωντανή.
Η ιεραποστολική δράση
Αφού ανέστη, η Ειρήνη συνέχισε το έργο της:
- Πήγε στη Μεσημβρία — ο βασιλιάς πίστεψε και βαπτίστηκε μαζί με χιλιάδες
- Επέστρεψε στη Μαγεδώ — αποχαιρέτησε τη μητέρα της
- Μεταφέρθηκε με νεφέλη στην Έφεσο — εκεί έκανε πολλά θαύματα
Η κοίμηση
Στην Έφεσο, καταλαβαίνοντας ότι πλησιάζει το τέλος της, βρήκε έναν καινούργιο τάφο. Μπήκε μέσα, ζήτησε να σφραγιστεί με πέτρα και είπε να μην τον ανοίξουν για τέσσερις μέρες. Μετά από δύο μέρες όμως, όταν άνοιξαν τον τάφο, το σώμα της είχε εξαφανιστεί.
Τι γιορτάζουμε
Η Εκκλησία τιμά την Αγία Ειρήνη ως μεγαλομάρτυρα — δηλαδή μάρτυρα που υπέστη μεγάλα βασανιστήρια. Το όνομά της σημαίνει «ειρήνη» και πράγματι, μέσα από τα μαρτύριά της, χιλιάδες άνθρωποι βρήκαν την πνευματική ειρήνη με τον Θεό.
Η μνήμη της εορτάζεται στις 5 Μαΐου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου